فریبا احمدی اپتومتریست و مدرس دانشگاه علوم پزشکی اردبیل

 خلاصه مقاله آسیب شناسی ایثار و شهادت

 

مقدمه: ایثار به معنای نثار است منتهی بدو شرط :دوست داشتن آن چیز 2- داشتن نیت قربه الی الله .هرچند تاریخ ایثار اززمان حضرت آدم شروع  و تا آن آخرین منجی موعود(ع) ادامه خواهد یافت و ما هرسال با محرم ، تاسوعا و عاشورا به ایثار و شهادت پیوند میخوریم اما بطورملموس وعینی باجهاد وشهادت توسط شهیدان کوچه خیابانهای شهرهایمان درزمان انقلاب وجنگ آشناشده ایم  هدف مقاله اینست که هرچند دشوار و تلخ اما باتوجه به اهمیت برنامه ریزی استرات‍ژیک ( راهبردی )  ضمن آگاه سازی و اطلاع رسانی در خصوص آسیب شناسی ایثار و شهادت خطرات و موانعی را که نسلهای انقلاب را تهدید میکند باعث تبدیل تهدید به فرصت و نقطه ضعف به قوت گردد و درنهایت بتواند فرهنگ جهاد و شهادت را تداوم و عینیت بخشد. هدف مقاله ارائه راهکار نیست (زیرا خود راهکارها مقالات  مستقلی را میطلبد) هرچند بطور ضمنی و به مقتضای ضرورت اشاراتی نیزبه راهکارها شده است .آفاتی که در آسیب شناسی فرهنگ ایثار و شهادت میتوان آنها را بعنوان تهدید قلمداد نمود عبارتند از:

 

 1- تحریف : یکی از مهمترین آفات همه فرهنگها و مکتبها تحریف است. تحریف از ماده حرف بمعنای منحرف کردن و کج کردن یکچیز از مسیر ومجرای اصلی آن است .مثالهای تحریف : خدشه دار کردن انگیزه های پاک رزمندگان اسلام ، ایجاد ابهام در چرائی جنگ بعد ازفتح خرمشهر و...همچنان که در واقعه عاشورا حضور و اسارت اهل بیت عامل مهمی در جلوگیری از تحریف وقایع عاشورا بود درحال حاضر نیز گنجینه عظیم ما که متاسفانه معمولا ازآن غافلیم، حضورایثارگران و خانواده های معزز آنهاست که ارتباط و تعامل مناسب با ایشان میتواند از   تحریفا ت جلوگیری کند.

 

 

2- حس اسطوره سازی وقهرمانپروری: یکی ازاحساسات فطری و روحی انسان نیازبه دوست داشتنهای پاک ومتعالی واسطوره ها و  رب النوعهاست. همه ملتها واقوام در فرهنگ خود اساطیر را که مجموعه ای  از نمونه های عالی ومقدس است ،می سازند. تاریخ انقلاب و جنگ ما پراز اساطیر واقعیست ونباید کاری کنیم  که قهرمانهای ایثار وشهادت از قابلیت تبعیت والگوبرداری خارج  شوند. شهدای ما با همه قداست وبزرگی از بین ما بوده اند که راه خود را بدرستی بسوی شهادت انتخاب کردند وما باید آنها را همانطور که هستند بشناسیم .آنوقت است که  بجای عزاداری صرف می توانیم راهروی مرید برای آنها باشیم .

 

 

3- رتبه بندی ورده بندی ایثارگران وشهدا: با توجه به اینکه ادراک مقامهای معنوی آن عزیزان از میزان درک ومعرفت ما خارج است هرچند ممکن است گاهی بعلت مسائلی چند، نیاز به رتبه بندی آنها باشد باید دقت لازم در این مسئله مبذول گردد. براستی ما چه میدانیم که نیت کدام شهید پاکتر والهی تر بوده است؟ اصلا به ما چه مربوط است ؟ مگر جانباز ما می دانست که این گلوله قراراست به کجایش بخورد آیا او را5% جانباز میکند یا70% و یا 100% ویکسره خلاص میشود! چیزی که میدانیم و شکی درآن نیست این است که شهید بمحض شهادت از همه گناهان ( بجز حق الناس ) پاک می شود.

 

 

4- عدم آشنایی با روشهای مدرن وجذاب تبلیغی:  آشنائی با روشهای موثر وکارآمد برای شناساندن این فرهنگ ضروریست و عدم آشنائی با آنها ما را در گذشته نگه داشته وامکان پاسخگویی وارتباط با نسل جوان جهت انتقال فرهنگ  جهاد وایثار را از ما سلب میکند .جهان امروز دنیای رنگ ، نور و صداست و اهرمهای جدی قدرت در اختیار دنیای انفورماتیک بوده و آنها با آگاهی از روانشناسی جهان معاصر در عصر دهکده جهانی با استفاده آگاهانه و شیطانی از انواع و اقسام فیلمها ، نرم افزارها و بازیهای رایانه ای برجان و روح انسانها مسلط میشوند. در صورت عدم آشنائی و استفاده صحیح  از روشها  و مقتضیات زمان ،  امکان پاسخگوئی به نسل آینده از ما سلب خواهد شد.در زمانیکه غرب وحشی غیر انسانی ترین و منفورترین مفاهیم را با استفاده از جذابترین و موثرترین شیوه ها به ذهن و روح انسانها تحمیل میکند، ما ازمعرفی درست زیباترین ارزشهای انسانی و عظیمترین عشقها و ایثارها ی خالص  باز خواهیم ماند.

 

 

5 - محصور کردن شهدا وایثارگران در دایره تنگ وحقیراحزاب و گروهها : شهید در زمان ومکان نمیگنجد وبه آن حدی ازعرفان رسیده که با همه وجودش بسوی دوست پروازمیکند تا آنجا که تاب تحمل پیکر نحیف خویشتن را هم ندارد. نمی توانیم چنین کسانیرا در بند مرامنامه واساسنامه احزاب محصور کنیم که ظلم بزرگی به آنان است و استفاده ابزاری از شهدا توسط هر حزب و گروه چهره نورانی آنها را مکدر میکند .

 

6- تکرارهای  بیهوده وبرخورد قشری، شعاری وکلیشه ای با مقوله ایثاروشهادت : با وجودیکه نسل سوم انقلاب از ابتدای تولد در نظام کریمه جمهوری اسلامی رشد وتکوین یافته ودر معرض تبلیغات وسیع مدارس، صدا وسیما  وکتابها و... بوده اند،  بنظر میرسد استفاده از روشهای ناکارآمد باعث عدم آگاهی مناسب تعدای از جوانان وکودکان با فرهنگ ایثار وشهادت شده است . مقاله مستقلی توسط نگارنده در خصوص نحوه برگزاری مراسم ، همایشها وجشنواره های تکریم و تجلیل از شهداو ایثارگران نوشته شده است.

 

 

7-بزرگنمایی ومانور تبلیغاتی غیرواقعی درباره مزایا وتسهیلات ایثارگران: چیزی قادر به جبران میزان خسارات خانواده های شاهد وایثارگر از فقدان یا ناتوانی عزیزانشان نیست و هرتکریمی نسبت به آنها ناچیز است وما و داعیه داران خدمتگزاری شهدا ،باید بدون منت وچشمداشتی وظایف خود را در قبال آنان انجام بدهیم. درکشورهایی چون امریکا که از نظر مکتبی اعتقادی به شهید وشهادت وجود ندارد خدمات بسیار بزرگ وقابل توجهی بدون بزرگنمایی در ابعاد مختلف آموزشی ، درمانی، تهیه مسکن ، مراکز مشاوره ،کاریابی و... به سربازان ویا آسیب دیدگان زمان جنگ انجام می شود که به قسمتی از ترجمه سایت Veterans Affairs اشاره شده است .

 

 

8- احساس گناه وحقارت توسط  برخی عزیزان شاهد وایثارگر: معمولا کسانیکه از سهمیه های مختلف استفاده می کنند بعلت تبلیغات غلط وبزرگنمائیهای غیرواقعی درگیراحساسات نامطلوبی میشوند که بارزترین مساله همین سهمیه دانشگاهها است که باعث میشود این عزیزان بار سنگین نگاهها وحرفهای سرزنش آلود غافلان را تحمل کنند در صورتیکه اگر کسی بطور دقیق این قضیه را تشریح کند  بسیاری از مسایل حل خواهد شد. مساله سهمیه شاهد وایثارگر در دانشگاهها بطور مبسوط توضیح داده شده است.

 

 9- عدم توجه به شرایط خاص روحی و روانی شاهدان و ایثارگران : فقدان یکی از والدین از کودکی تاثیرات جبران  ناپذیری بر روحیه عزیزان شاهد میگذارد. مشکلات ووضعیت خانواده ونزدیکان شهدا وایثارگران قابل مقایسه باخود آنها نیست .در میان خانواده نیز همسران وفرزندان شهدا از وضعیت ومشکلات خاصی برخوردارند که باید این تفاوتها مورد ملاحظه قرارگیرد چرا خود را جای آن کودکی نمی گذاریم که هنوز متولد نشده بابایش شهید شده است ؟! و یا از زمانیکه کمی خوب و بد را فهمیده، پدرش را ساکت و غمگین روی ویلچر دیده  واز محبت وحضور واقعی پدر بی بهره مانده است ! چرا؟! ...

 

 

10- عدم تداوم فرهنگ ایثار و شهادت درآینده ، ماندن درگذشته وعدم پاسخگوئی به حال و آینده:  اگر امکان تداوم،پویائی و سیلان فرهنگ جهاد و شهادت و ایثار و مقاومت را فراهم نکنیم این فرهنگ در زمان و مکان خاص محصور شده و محدود و مقید میشود. فرهنگ جهاد و ایثار تنها زمانی تدوام می یابد که سیر تاریخی آن بدرستی تبیین شود و به مهدویت گره بخورد. فرهنگ شیعه اجتهاد پویاست و از مهمترین اصول اعتقادی شیعه اصل انتظار است . انتظار ادامه بعثت ، غدیر و عاشوراست و مهدی (عج ) پرچم افتاده حسین (ع)را برخواهدافراشت وآرمانهای بلنداورا تحقق خواهد بخشید .(انشاءالله تعالی )

 

نوشته شده در یکشنبه ۳٠ اردیبهشت ۱۳۸٦ساعت ۱۱:٢۱ ‎ق.ظ توسط فریبا احمدی نظرات ()


 Design By : Pichak