فریبا احمدی اپتومتریست و مدرس دانشگاه علوم پزشکی اردبیل

سلام . این روزها دهمین سالگرد تولد این وبلاگ است.( دقیقا 13مهر 82) و من باید یک جشن مفصل میگرفتم که مدتی است در سفر بودم و نتوانستم . بایستی قالب را عوض میکردم جلوه ها و امکانات جدیدی به وبلاگ اضافه می کردم که نمی شد و در ضمن به دلایل امکانات محدود پرشین میخواستم از اینجا بروم  که فعلا اینکار را نکردم... خلاصه اینها را رها کنم و من امروز به خانه رسیده ام و دارم برایتان می نویسم.

قصه اصلی ما قصه نور و بینائی است ، قصه چشم و روشنائی

 است ، قصه علم و دانائی است ، قصه عشق و زیبائی است، ...

 دیروز روزجهانی بینائی بود. روز جهانی بینائی بازهم

مبارک ! راستی روز ملی بینائی در ایران چه روزیست ؟!

World Sight Day

World Sight Day (WSD) is an annual day of awareness held on the second Thursday of October, to focus global attention on blindness and vision impairment.WSD is co-ordinated by IAPB under the VISION 2020 Global Initiative. The theme, and certain core materials are generated by IAPB. All events are organised independently by members and supporter organisations.

روز جهانی بینایی یک رویداد مهم سالیانه است که در دومین پنج شنبه اکتبر هر سال در سطح جهان برگزار می شود بزرگداشت این روز در واقع اقدام جهانی مشترکی است از طرف آژانس بین المللی پیشگیری از نابینایی ،سازمان بهداشت جهانی و بعضی سازمانهای غیر دولتی بین المللی که هدف آن از بین بردن نابینایی قابل پیشگیری تا سال 2020 می باشد.

اجرای این طرح مستلزم مشارکت فعال آژانسهای سازمان ملل متحد ، دولتها ، سازمانهای مسئول مراقبت از چشم و بینایی ، دست اندرکاران بهداشت و سلامتی ،موسسات بشر دوستانه و کلیه افرادیست که مایلند در این اقدام مشترک برای حذف علل نابینایی تا سال 2020 همکاری نمایند.

اهمیت این روز وقتی آشکار می شود که بدانیم حدود 285 میلیون کم بینا و نابینا در جهان وجود دارد که اولا 90% آنها در کشورهای کمتر توسعه یافته زندگی میکنند و دردناکتر از آن این مساله است که 80% آن موارد قابل پیشگیری و یا درمان هستند.

 سازمان بهداشت جهانی (who) درسال 1999 بینایی 20/20 یعنی بینایی کامل را به عنوان «حق بینایی» اعلام کرد. 18 سازمان بین‌المللی پیش‌گیری از نابینایی از 11 کشور جهان از این پیشنهاد استقبال و حمایت کردند و طرحی را پایه‌ریزی کردند که به موجب آن قرار شد تا سال 2020 میلادی، جهان را از کلیه عوامل قابل پیشگیری و درمان‌پذیری که باعث نابینایی می‌شوند، پاک کنند.

 

اهمیت نسبی علل متنوع کوری،بر حسب سطح تکامل اجتماعی در ناحیه جغرافیایی مورد مطالعه فرق می کند.در کشورهای پیشرفته،کاتاراکت عامل اصلی کوری است و تراخم،جذام،انکوسرکیازیس و گزروفتالمی نیز از علل مهم کوری هستند.

از جمله عوامل قابل درمان یا پیشگیری  عیوب انکساری ، تنبلی چشم، سرخک و کمبود ویتامین A  دیابت کاتاراکت  بیماریهای ژنتیکی  و مادرزادی  را میتوان نام برد .سازمان بهداشت جهانی تخمین زده است که 80% موارد کوری در کشورهای در حال توسعه قابل اجتناب هستند بدین معنی که قابل پیشگیری یا درمان می باشند.ریشه کنی اخیر آبله در سراسر دنیا،نشان دهنده رسیدن به اهداف موجود در قلمرو بیماریهای عفونی و برتری پیشگیری از بیماریهای عفونی تراخم،جذام و انکوسرکیازیس و نیز بیماری غیر عفونی گزروفتالمی است.لازم است تمامی دست‌اندرکاران علم بینائی از جمله اپتومتریست‌ها و چشم‌پزشکان و کلیه فعالین بهداشت و سلامت از این پروژه عظیم مطلع باشند.

اکنون بیش از 14 سال از آن واقعه می گذرد و من دقیقا نمی دانم  در کشور ما که یکی از کشورهائی است که این طرح را پذیرفته چه اقداماتی انجام شده است . شاید به عنوان کسی که در استان اردبیل راه اندازی اولین کلینیک اپتومتری و قبل از آن نیز اولین گام برای افتتاح و تجهیز درمانگاه اپتومتری در بیمارستان علوی  به عهده من بوده باشد و یا تالیف اولین و ده استاندارد ملی لنز درکشور از توفیقات من بوده باشد حق داشته باشم نگران این وضعیت باشم. تاکی باید صرفا به اطلاع رسانی و تبریک این روز بسنده کرد.

بزرگداشت طرح بینائی و یا روز جهانی آن صرفا روزی برای اطلاع رسانی یا جشن نیست ( درکشور ما روز نابینائی جشن گرفته میشود) در واقع روز نابینائی یا عصای سفید بیشتر باید بیان اقدامات و یا تسهیلات لازم برای عزیزان روشندل و یا معرفی نابینایان موفق باشد و جشن اصلی باید جشن نور و بینائی باشد و اینکه چه تمهیداتی باید اندیشیده شود تا هیچ کس در دنیا از آن محروم نباشد.

 

 

وقتی ابد چشم تو را ، پیش از ازل می آفرید ،

 

وقتی زمین ناز تورا درآسمانها می کشید ،

 

من عاشق چشمت شدم ،

 

یک آن شد این عاشق شدن

 

دنیا همان یک لحظه بود ،

 

آن دم که چشمانت مرا ،

 

از عمق چشمانم ربود...

  بینائی به عنوان یک حق مطرح است. حق همه انسانها صرف نظر از جنسیت نژاد رنگ مذهب  ملیت و ... این است که بتوانند دنیا ی زیبا و رنگارنگی که آن نقاش زیبابین آن مصور جمیل و آن لطیف بصیر خلق کرده است و همه جا نور و زیبائی و تجلی خویش را در آئینه آن پراکنده است ببینند و هیچ کس حق ندارد این حق طبیعی را از کسی محروم کند.

شاید اگر با این دیدگاه و چشم انداز به این مساله نگاه کنیم و بدانیم کوتاهی ما در این امر می تواند کسی را برای همیشه از این نعمت و حق طبیعی محروم کند اهمیت بیشتری به بینائی و روز بینائی و طرح vision 2020  بدهیم.

VISION 2020: The Right to Sight

 What is VISION 2020

VISION 2020 is the global initiative for the elimination of avoidable blindness, a joint programme of the World Health Organization (WHO) and the International Agency for the Prevention of Blindness (IAPB) with an international membership of NGOs, professional associations, eye care institutions and corporation

The many successes of VISION 2020: The Right to Sight have been achieved through a unique, cross-sector collaboration, which enables public, private and non-profit interests to work together, helping people to see, all over the world.

 در اولین کنگره بازآموزی چشم و اپتومتری که 15 شهریور امسال در اردبیل برگزار و توفیق دیدار بعضی از دوستان و همکاران عزیز را داشتم بعد از ارائه یافته های پژوهشی در باره شدت و شیوع عیوب انکساری در اردبیل چند پیشنهاد داشتم که در ادامه  ضمن اشاره به خلاصه پژوهش به آنها می پردازم :

  •  تلاش در جهت افزایش آگاهیهای مربوط به بهداشت چشم در جامعه از طرق مختلف بالاخص رسانه ها   
  •  تبیین اهمیت بینائی و ایجاد آمادگی در جامعه برای طرح  vision 2020
  • پیشنهاد روزی به عنوان روز ملی بینائی و اپتومتری علاوه بر روز جهانی بینائی
  • اهمیت تشکیل پرونده  دقیق و منظم برای بیماران و بحث Medical Recording  
  •  معاینات ادواری منظم حداقل (هر 4-6 ماه یکبار) برای کلیه افراد جامعه
  • اهمیت دهی به معاینات ادواری دانش آموزان- لزوم توجیه مسئولین بهداشت مدارس
  • مراجعه مستمر و منظم برای تشخیص و درمان عیوب انکساری برای عیوب انکساری

  مهمترین پیشنهاد من که در کنگره هم در سخنرانی افتتاحیه و هم در ارائه مقاله به آن پرداختم. اهمیت معرفی روزی یه عنوان روز ملی بینائی در کشوراست که درحال حاضر جای آن بسیار خالی بنظر می رسد.

شاید  بتوان به بهانه آن روز در باره این مسائل مهم تبادل نظر کرد و وظایف و جایگاه واحدهای مختلف در این طرح مشخص و پی گیری شود.از همکاران عزیز در سراسر کشور میخواهم در کنار سایر مسائل خود و بدور از بحثهای حاشیه ای به تبیین اهمیت این طرح و روز بینائی بپردازند.

 فذکر ان نفعت الذکری    


چکیده

این پژوهش  یک مطالعه توصیفی است که با توجه به اهمیت روزافزون بینائی در عصر ارتباطات و رایانه و به منظور بررسی شیوع و شدت عیوب انکساری در مراجعین به مرکز اپتومتری پژوهشگر در طی 7 سال انجام گردیده است.نمونه ها شامل 264 پرونده است که مراجعین از شهر، روستاها و یا حومه شهرستان اردبیل بوده و شغل آنها با توجه به نیاز آنها به دید دقیق در دور، نزدیک،هر دو ویا هیچکدام متفاوت است.

ابزارگردآوری داده هاابتدا شامل شاخصهای پرونده بیمارو سپس پرسشنامه ای با29 سوال شامل مشخصات دموگرافیک ،شرح حال، نتیجه تستهای سابجکتیو،ابجکتیو تشخیص عمومی و افتراقی می باشد.

برای اجرای این پژوهش،محقق با استفاده از پرونده های موجود بیماران(13000 مورد)264 نمونه را به روش سیستماتیک منظم انتخاب و از روی سوالات و نتایج معاینات کلینیکی، اطلاعات لازم را استخراج ،پرسشنامه مربوطه را تکمیل و با استفاده از نرم افزار آماری spss-  winآنالیزانجام وسپس نتایج مطالعه مشخص گردید.

نتایج پژوهش نشان داد که حدود 4/50%از مراجعین زن و 6/49% مرد بوده، بیش از95% نمونه ها از شهر و حدود 4% از روستاها و حومه شهر بودند.اکثریت نمونه ها بین 10 تا 20 سال داشتند و شکایت اصلی بینائی یا c.v.c 3/27% تاری دید و 25% سر درد بتنهایی یا همراه با سایر علایم بوده و حدود 88% بیماران نیز بدون شکایت خاص بینایی مراجعه کرده بودند.بیشترین طیف مراجعین دانش آموزان با 39% بودند ،از نظر تاریخچه و سوابق قبلی  بیماری،(3/88%) سالم بودند 53% قبلا از عینک استفاده می کردند،اکثریت افراد عینکی شماره ای حدود25/0 ± تا 2 ± داشتند،از نظر حدت بینائی(V.A) بیش از 60% دید قابل قبول در حدود10/7 تا 10/10 بدون عینک داشتند در حالیکه بااستفاده از عینک  میزان دید به 36% افت می کرد.

Covertest (تست پوشاندن) در فاصله نزدیک حدود 91% مراجعین را بدون انحراف مخفی) orthophoria)وحداکثرفوریا را Exophoria انحراف مخفی به خارج)برآورد می کند.

ازنظر رتینوسکوپی بیش از43% از بیماران دارای عیب انکساری(دوربینی یا نزدیک بینی) پایین (2- 25/0) و حدود18% نیز همراه با آن استیگماتیسم پایین در محور180 درجه داشتند.تست Subjective نیز نتیجه رتینوسکوپی راتایید کرد.

در تشخیص عمومی hypermetropia (دوربینی خالص)حدود 2/18% و  myopia (نزدیک بینی )11% مشخص گردید در تشخیص افتراقی 2/35% دوربین 3/16% نزدیک بین و8/46% آستیگمات بوده اند در تشخیص شدت عیوب انکساری بیش از3/27% رادوربینی پایین و5/34% راآستیگماتیسم پایین به خود اختصاص داده است.

در 78% موارد لزومی به ارجاع بیماران به سایر مراکز نبوده و حد اکثر ارجاع نیاز به مراجعه به پزشک عمومی با 10% موارد و4% نیاز به ارجاع به جراح و متخصص چشم داشتند که ارجاع شدند.

حدود 75% از بیماران با عینک تجویز شده توسط اپتومتریست به دید نرمال 10/7 تا10/10 رسیده و 21% نیز نیازی به تجویز عینک  نداشتند.3% از بیماران با وجود تجویز عینک از دید10/1 تا10/7 اصلاح شده اند.در مجموع 96% با و یا بدون تجویز عینک جدید به دید 10/7 تا10/10 رسیدند.برای 29% تجویز عینک برای اولین بار و به صورت undercorrection (کمترین شماره)8% بصورت full correction (اصلاح کامل)شده واکثریت نمونه ها(حدود8/34%)نیاز به تعویض عینک داشتند. بقیه موارد نیاز به ارجاع، مشاوره،توصیه های بهداشتی لازم،توجیه اطرافیان،تمرینات ارتوپتیک،patch وآمبلیوپ تراپی داشتند.برای 4/6% بیماران استفاده از عینک قبلی بهمراه سایر توصیه ها پیشنهاد شد.درافتالموسکوپی بیش از 96% ته چشم نرمال داشته اند.پیشنهاداتی در زمینه لزوم دقت بیشتر و استفاده از refraction در تجویز عینک،انجام معاینات ادواری ومنظم همه افراد بالاخص کودکان و دانش آموزان،لزوم افزایش آگاهیهای بهداشتی(بااستفاده ازرسانه ها) توجیه مربیان و والدین در جهت ارجاع بیماران مبتلا به سردردجهت معاینات دقیق چشمی ارائه شده است.

این پژوهش با تصویب شورای پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل شروع و توسط مدیر گروه اپتومتری دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با درجه بسیار خوب مورد تایید فرارگرفت

 واژه های کلیدی:دوربینی،نزدیک بینی،آستیگماتیسم و عیوب انکساری

نوشته شده در جمعه ۱٩ مهر ۱۳٩٢ساعت ٧:٠٧ ‎ب.ظ توسط فریبا احمدی نظرات ()


 Design By : Pichak